Het innovatiewoordenboek
Zo pas je de Theory of Change toe in je innovatieproject
Als je begint met innoveren, is het doel om impact te maken. Maar om impact te maken, moet je de juiste dingen doen. Dat klinkt makkelijker dan gedaan. De Theory of Change helpt om te controleren of dat wat je doet je daadwerkelijk dichter bij je doel brengt én om gaten in je aanpak in kaart te brengen. Gido legt uit hoe je dit zelf toepast.
De Theory of Change is eigenlijk een roadmap, waarin staat beschreven hoe je met jouw acties bijdraagt aan de gewenste impact. Met één grote als-dan-keten verbindt je verschillende actoren aan de gewenste impact. Het bestaat uit zes kernonderdelen, die we hieronder op een rij zetten:
Impact
Het maatschappelijke doel dat je wilt bereiken.
Indirecte uitkomsten
De uitkomsten die nodig zijn om impact te maken. Bijvoorbeeld het detecteren van verstoringen, kostenbesparing of tijdswinst dankzij een nieuwe aanpak of organisaties buiten je project die zelf verbeteringen doorvoeren omdat je ze geïnspireerd hebt.
Deliverables
De meetbare resultaten die je behaalt. Bijvoorbeeld een nieuwe aanpak voor een bestaand probleem, een rapportage over de geleerde lessen, bijeenkomsten met stakeholders of aandacht in de media.
Mechanismen
De reden waarom je activiteiten uitvoert. Bijvoorbeeld nieuwe technologieën of werkvormen ontdekken, samenkomen om van elkaar te leren en bekendheid geven aan je project.
Activiteiten
De concrete (tastbare) inspanningen die je doet om je doel te behalen. Bijvoorbeeld proeftuinen opzetten, experimenten uitvoeren, kennis delen, kennis borgen en communiceren over het project.
Actoren
De partijen die een rol spelen in het bereiken van het doel. Bijvoorbeeld bedrijven, overheden, kennisinstellingen of andere stakeholders.
Waarom de Theory of Change gebruiken?
De Theory of Change is een goede manier om te controleren of dat wat je doet, ook echt bijdraagt aan het bereiken van je doel. Zeker aan het begin van een project is het soms nog niet voor iedereen duidelijk wat er moet gebeuren. Je pakt daarom activiteiten op waarvan je het idee hebt dat ze zinvol zijn.
Maar: dat je het gevoel hebt dat iets werkt, betekent niet dat het echt zo is. Met de Theory of Change kun je controleren of alles wat je doet bijdraagt én of er nog dingen ontbreken om de gewenste impact te maken. Door alle stappen in te vullen, maak je logische connecties en breng je in beeld hoe alles verbonden is aan het behalen van je doel.
Daarnaast is het invullen van een Theory of Change tegenwoordig een vereiste binnen een Groeifonds-aanvraag. Mocht je voor je innovatieproject dus een grote subsidie in gedachten hebben, is het goed om deze denkoefening alvast te doen! Het helpt je eigen gedachteproces, maar er zal dus ook door anderen om gevraagd worden.
Wat kun je leren van de Theory of Change?
Het belangrijkste resultaat van de Theory of Change is dat je ontdekt of je de juiste dingen doet om je doel te bereiken. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat je met je huidige acties mechanismen in gang zet die niet bijdragen aan de gewenste impact. In dat geval kun je de actie schrappen, of deze anders inrichten zodat die wel het doel dient.
Aan de andere kant krijg je ook inzicht in eventuele gaten. Als je bijvoorbeeld wel kennis deelt maar deze slechts een kleine groep mensen bereikt, dan gaat er wellicht iets mis in het verspreiden ervan. Of als je met de bestaande samenwerkingspartijen wel veel kennis hebt maar geen verandering teweeg brengt, dan heb je misschien actoren nodig in invloedrijke functies.
Zo kun je door het model in te vullen heel duidelijk in beeld krijgen wat er nodig is om naar je doel toe te werken. Aan de ene kant maak je daarmee de kans dat je je ambities waarmaakt groter. Aan de andere kant voorkom je dat je kostbare tijd en middelen besteedt aan activiteiten die niet bijdragen.
Tips
Het invullen van de Theory of Change is dus een handige oefening om je huidige aanpak te toetsen en verbeteren. Wil je zelf de Theory of Change toepassen voor je innovatieproject? Gido geeft tips:
#1 Evalueer regelmatig
Hoewel je de Theory of Change meestal invult bij de start van een project, betekent het niet dat je er daarna niets meer mee hoeft te doen. De wereld verandert immers razendsnel. Neem bijvoorbeeld AI: taken die voorheen tijdrovend waren, kun je nu met één instructie uitvoeren. Evalueer daarom regelmatig – bijvoorbeeld elk half jaar – of je nog steeds de juiste dingen doet.
#2 Focus op impact
Als je samenwerkt met andere partijen, ben je snel geneigd om te focussen op het behouden van die samenwerking. Maar: het doel van open innovatie is impact maken, niet de samenwerking op zich. Komt je project in een nieuwe fase waar andere actoren bij horen? Dan is het soms beter om los van elkaar verder te gaan.
#3 Blijf objectief
Een voordeel van de Theory of Change, is dat je deze helemaal aan je project kunt aanpassen. Daar zit echter ook een valkuil: je kunt net zo lang doorgaan met het bedenken van mogelijke verbanden dat je het doel voorbij schiet. Kijk daarom objectief naar wat je doel dient én wat niet. Ook als dat betekent dat je activiteiten waar je waarde aan hecht moet schrappen.
Meer weten over de Theory of Change of Hello New Day inschakelen voor je innovatieproject?
Neem contact op met Gido via gido@hellonewday.nl of 06 – 274 56 906.
