Het innovatiewoordenboek
De Hype Cycle van Gartner
Wie weet nog wat er gebeurde toen internet voor iedereen toegankelijk werd? De hype was zo groot dat er op de beurs een hausse ontstond voor aandelen in internetbedrijven. Een zeepbel die een paar jaar later onvermijdelijk barstte. Nu is internet een stabiele factor in ons dagelijks leven. Daarmee is internet een schoolvoorbeeld voor het vaste patroon dat hypes vaak volgen. Gido vertelt er meer over.
Wat is de hype cycle?
Veelbelovende technologieën volgen vaak een vast patroon nadat ze zijn geïntroduceerd. Gartner beschreef dit als de hype cycle. De hype cycle begint met een doorbraak. Een onderzoeker ontdekt iets nieuws wat revolutionair kan zijn. Maar in hoeverre dat ook zo is, weten we nog niet. Zodra de eerste toepassingen ontstaan, kunnen we gaan dromen. Want als dit mogelijk is, wat kan er dan nog meer? Investeringen nemen toe, de overtuiging dat dit de wereld gaat veranderen groeit.
Tot de technologie niet zaligmakend blijkt en de opbrengsten tegenvallen. De hype die is ontstaan, dreigt voorbij te gaan. Maar op de achtergrond ontwikkelen partijen door. De tweede of derde generatie van de technologie komt op de markt. De toepassing verplaatst zich naar de context waar deze echt waardevol is. Dan volgt een stabilisatie. De technologie die ooit nieuw was, is nu onderdeel van dagelijkse processen. De hype cycle is voltooid.
5 fasen van de hype cycle
Dit is in een notendop hoe de introductie van een nieuwe technologie verloopt. Het raamwerk hiervoor is bedacht door Gartner, die vijf fasen onderscheidt:
- Innovatietrigger: een potentiële doorbraak wekt interesse
- Piek van overdreven verwachtingen: succesverhalen bereiken de massa, iedereen wil meedoen
- Dal van desillusie: de interesse ebt weg omdat verwachtingen niet uitkomen
- Helling van inzicht: de toepassingen van de technologie worden duidelijker
- Plateau van productiviteit: de technologie is volwassen en breed geaccepteerd
Natuurlijk kan per technologie het exacte verloop verschillen. Soms zijn de pieken hoog en de dalen diep, en blijkt het plateau heel laag te liggen. Oftewel: na de eerste hype verdwijnt de technologie grotendeels van het toneel. Bij andere doorbraken zijn de uitschieters kleiner, terwijl de technologie toch zijn weg in het dagelijks leven vindt.
Welke hypes zijn er?
Hypes zijn van alle tijden. Wat dacht je van zonnepanelen? Jarenlang kochten alleen duurzaamheidspioniers ze, tot de gasprijs omhoog schoot. Nu liggen de daken vol, maar is de hype uitgedoofd. Of kijk eens naar padel. Eerst onbekend, toen overal. Nu blijven de padelrackets in de kast en duiken mensen massaal de studio is voor een les reformer pilates. Alleen echte liefhebbers houden vol.
Recente voorbeelden in technologie zijn crypto, blockchain en cloudcomputing. Deze hebben de hype cycle al doorlopen. Een technologie die daar nu middenin zit, is AI. Hoewel de technologie al vele jaren bestaat, zette een doorbraak in rekenkracht de hype in volle gang. Iedereen sprak erover en de toepassingen schoten als paddenstoelen uit de grond.
Inmiddels lijkt de derde fase aangebroken. We zien in dat AI weliswaar handig is, maar niet volmaakt. En dat banen waarschijnlijk wel gaan veranderen, maar niet zomaar verdwijnen. De potentie is er zeker. Maar de beloftes waarop investeerders zijn ingestapt, kan AI nog niet massaal waarmaken. Hoe dit verder gaat verlopen, kunnen we alleen maar afwachten.
Hoe weet je in welke fase een hype zit?
Vaak zie je pas achteraf duidelijk hoe de hype cycle van een technologie is verlopen. Daar heb je echter niets aan als je wilt innoveren. Het is daarom goed om op andere aanwijzingen te letten. Zo is de manier waarop mensen praten over een technologie een goede indicatie waar de hype zich in de cyclus bevindt.
Zijn mensen positief en spreken ze over baanbrekende, wereld-op-z’n-kop-zettende gevolgen? Dan is fase 2 in volle gang. De verwachtingen zijn hooggespannen, de hype zit op de top. Ook een overvloed aan investeringen en pieken op de beurs wijzen erop dat het hoogtepunt van de hype eraan komt.
Klinken mensen juist sceptisch en trekken investeerders zich terug, dan is fase 3 aangebroken. Als daarna de positieve verhalen weer terugkeren, maar dan met realistische verwachtingen, is de kans groot dat de technologie zich in fase 4 bevindt. Instappen kan nog steeds, maar verwacht niet dat je tot de grootste innovators ter wereld gaat behoren. Die plek is al ingenomen door degenen die in fase 1 een kans zagen en zich staande hebben gehouden door pieken en dalen.
Wat betekent de hype cycle voor innovatie?
Als je zelf bezig bent met innovatie, kun je het verloop van de hype cycle op verschillende manieren inzetten. Allereerst is het goed om je bewust te zijn van nieuwe technologieën. Zie je in de beginfase potentie, dan kan het handig zijn om meteen in te stappen. Tijdens de piek van verwachtingen is het makkelijker om externe financiering te krijgen om je toepassing te ontwikkelen.
Wees je er tegelijkertijd van bewust dat de hype niet eeuwig duurt. Zorg dat je reserves opbouwt, zodat je – ook als de desillusie inzet – nog door kunt gaan met ontwikkelen. Doe je dit namelijk goed, dan kan jouw innovatie de hype overleven en als vaste waarde in het dagelijks leven belanden op het plateau van productiviteit. Als dat lukt, zit je gebakken. Althans, tot de volgende hype zich aandient.
Tips
Hoe kun je het beste rekening houden met de hype cycle als je innoveert? Gido geeft tips:
#1 Wed niet op één paard
Een hype is een hype. En net als de internetzeepbel, kan-ie zomaar barsten. Zet daarom als bedrijf niet al je investeringen in op één technologie. Maakt de hype de verwachtingen niet waar, dan ga je gewoon door met je bestaande activiteiten.
#2 Pas toe binnen je expertise
Als de hype hoogtij viert, kun je het gevoel krijgen dat je er nú iets mee moet doen. Juist dan is het belangrijk om goed na te denken. Hoe kun je dit toepassen voor je bedrijf? Hoe maak je het relevant voor je klanten? Hoe beter je dat uitwerkt, hoe groter de kans op succes op lange termijn.
#3 Bouw een buffer op
Op het toppunt van een hype buitelen investeerders over elkaar heen om hun geld in je innovatie te steken. Maar als de desillusie aanbreekt, rennen ze net zo hard weer weg. Zorg dat je die periode zelf kunt overbruggen, zodat je je innovatie toch kunt realiseren.
Ben je benieuwd hoe je de hype cycle in jouw voordeel kunt gebruiken bij innovatie? Neem contact op met Gido van Rooijen via gido@hellonewday.nl of 06 – 274 56 906.
