Project in de kijker
Boerderij van de Toekomst
Bij Hello New Day maken we graag maatschappelijke impact. Dat doen we door de drijvende kracht te zijn achter open innovatie. Maar wat houdt dat precies in? Om die vraag te beantwoorden, zetten we regelmatig één van onze projecten in de kijker. Deze keer: Boerderij van de Toekomst Zuidoostelijk Zand.
De landbouwsector in Nederland is extreem efficiënt. Jarenlang was dat positief, maar de keerzijde daarvan, kennen we inmiddels ook. De kunst is om de biodiversiteit op niveau te houden, de bodem gezond te houden, de waterkwaliteit te borgen in combinatie met voedselzekerheid, een fijn leefklimaat voor mens en dier én een eerlijk inkomen voor de boer.
Om de landbouwsector klaar te maken voor de toekomst, is innovatie cruciaal. Maar hoe ziet die toekomstige landbouw er dan uit? Om die vraag te beantwoorden, heeft een aantal boerenbedrijven in het zuidoosten van Nederland hun krachten gebundeld met o.a. Wageningen University and Research (WUR), AgriFood Capital, VdBorne Campus, provincies en waterschappen. Onder de naam Boerderij van de Toekomst Zuidoostelijk Zand werken ze samen aan een toekomstbestendige landbouw op zandgrond.
Johan is vanuit Hello New Day namens AgriFood Capital penvoerder van dit project en vertelt over onze rol binnen dit initiatief. Naast penvoerder is hij namelijk ook onderdeel van het kernteam dat dit programma draait en tevens verantwoordelijk voor het werkpakket ‘kennisdeling’.
Regionale uitdagingen
Binnen Boerderij van de Toekomst Zuidoostelijk Zand werken akkerbouwers en veehouderijen samen. Johan: “We hebben in het zuidoosten van Nederland te maken met verschillende uitdagingen. Allereerst de zandgronden. Dit bodemtype heeft een dunne vruchtbare laag en houdt de nutriënten niet goed vast. Voedingsstoffen die aan het einde van het teeltseizoen achterblijven, kunnen uitspoelen. Dat is niet goed voor de waterkwaliteit. Dit kun je ondervangen door het gebruik van een vanggewas/ groenbemesting in het najaar. Na de reguliere teelt, worden de overgebleven nutriënten opgenomen door de plant, die in het voorjaar afsterf, waarmee de nutriënten weer beschikbaar worden gemaakt voor het opvolgende gewas. Bovendien verhoogt een dergelijke groenbemester het gehalte organische stof in de bodem.”
Johan vervolgt: “Voor de Peel en de Kempen zijn de doelen rondom stikstof ambitieus. Het grondgebruik voor de landbouw is zeer intensief: in het gebied bevinden zich het grootste deel van de Nederlandse populatie varkens en een substantieel deel van de Nederlandse kippen. De nabijheid van Natura 2000-gebieden maakt dit extra complex. Er spelen dus veel belangen, die elkaar allemaal beïnvloeden.
Foto: Boerderij van de Toekomst
Learning community
Hello New Day is sinds 2025 betrokken bij Boerderij van de Toekomst. Johan vertelt hoe deze samenwerking tot stand kwam: “Binnen het samenwerkingsverband was al veel inhoudelijke kennis aanwezig. Boerderij van de Toekomst zocht daarom naar iemand die de uiteenlopende belangen samen kan brengen. Daarnaast willen ze de kennis die ze binnen het project opdoen delen met de hele sector. Onze ervaring met het ontwikkelen van kennisproducten en vormen van learning communities komt daarbij goed van pas.”
In zijn rol coördineerde Johan de subsidieaanvraag van het project. Hij zegt daarover: “Binnen de subsidieregeling vanuit het ministerie was er ruimte om drie initiatieven voor vijf jaar te financieren. In totaal zijn er 26 aanvragen gedaan. Dankzij de top drie beoordeling van onze aanvraag, hebben we nu voor vijf jaar financiering. Daarmee kunnen we in vier verschillende bedrijfssystemen proeven doen, kennis vergaren en een learning community opbouwen.”
Kennisproducten
Hoe gaat Boerderij van de Toekomst de subsidie inzetten? Johan vertelt: “We gaan verschillende innovaties en technologieën testen. Er lopen bijvoorbeeld al onderzoeken naar het effect van verschillende gewasrotaties en naar de inzet van nieuwe technologie in het kader van precisielandbouw. En er komt nog veel meer aan. De resultaten van onze proeven gaan we delen in de learning communities, maar proberen we ook te ‘vangen in modellen’. Het doel daarvan is om een beslissingsondersteunende tool te ontwikkelen die de landbouwsector breed in Nederland kan toepassen. Als dat lukt, wordt dit super waardevol.”
Alle kennisproducten komen terecht op het nationaal platform agrarische experimenteerlocaties. Johan: “Op dit platform ben ik kartrekker van de werkgroep ‘kennisdeling’. We delen hier kennis met de andere initiatieven die subsidie hebben aangevraagd. Ook willen we het onderwijs hier goed op aan laten sluiten. Binnen Boerderij van de Toekomst Zuidoostelijk Zand hebben we bijvoorbeeld al een hackathon gedaan waarbij studenten met ideeën konden komen over de toekomst van landbouw. Ook zijn we bezig met een kennisagenda, waarmee we regionale mbo’s en hbo’s betrekken.”
Foto: Agrifood Capital
Kijken naar wat kan
Het delen van kennis uit innovatieprojecten zoals Boerderij van de Toekomst past ook bij één van de missies van Hello New Day: samen bouwen aan een toekomstbestendig systeem voor voedselzekerheid. Johan sluit af: “Onze kracht zit in het samenbrengen van belangen. Die zijn er volop in de landbouw. Wij leggen die belangen op tafel en zoeken naar een oplossing waar iedereen mee verder kan. Er is een hoop wat niet kan. Aan ons de taak om te kijken naar wat wél kan, en daarop in te zetten.”
Wil je meer weten over dit project? Ga naar de website van Boerderij van de Toekomst Zuidoostelijk Zand. Lijkt het je leuk om mee te denken of ben je bezig met een innovatie die binnen deze omgeving past? Neem contact op met Johan Treur via johan@hellonewday.nl of 06 – 55 75 89 73.
